25/10/2013 10:18 AM

Kinh tế Việt Nam 2014: Chồng chất... nỗi lo

Thảo luận tại tổ ngày 23/10, nhiều ý kiến đại biểu quốc hội lo lắng kinh tế trì trệ khi chưa khơi dậy được mọi nguồn lực xã hội.

Giải pháp chưa tạo chuyển biến

Đại biểu Trần Hoàng Ngân cho rằng, thời gian qua, tuy kinh tế thế giới khủng hoảng nhưng dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam vẫn ổn định, thậm chí tăng, cho thấy một đất nước ổn định vẫn có nhiều cơ hội. Tuy nhiên vấn đề lo lắng hiện nay vẫn là tình trạng bội chi NSNN không đạt mục tiêu Quốc hội đề ra. Điều này có phần dễ hiểu bởi bội chi sẽ làm tăng nợ công mà qua theo dõi số liệu từ năm 2011 cho thấy: mỗi năm, nợ công tăng bình quân 400 nghìn tỷ đồng. Như vậy, con số này đã đến lúc cần phải xem xét và cảnh báo.

Đại biểu Đỗ Văn Đương thì cho rằng, đọc báo cáo của Chính phủ thấy mục tiêu tổng quát đưa ra rất hay, rất đúng, nhưng thiếu thiết thực và chưa cụ thể. Điều cử tri bức xúc, gửi gắm đại biểu Quốc hội là tại sao Chính phủ đưa ra nhiều giải pháp thế nhưng nợ công chồng chất, thị trường bất động sản chưa chuyển biến… Điều này, phải chăng, chứng tỏ các giải pháp đưa ra vẫn luẩn quẩn, chưa thấy lối thoát.

“Hàng chục nghìn DN ngừng hoạt động, giải thể, nhiều DN không muốn tiếp cận nguồn vốn vay để phát triển thì phải xem lại vai trò của bộ, ngành trong việc tạo điều kiện cho DN ra sao… Cơ quan quản lý hình như đứng ngoài cuộc và không hành động gì cả”, ông Đương đánh giá về hiệu quả của bộ máy điều hành.


Nền kinh tế Việt Nam vẫn chưa thoát được giai đoạn khó khăn nếu không có đột biến về chính sách

Nhìn một cách thấu đáo, đại biểu Trần Du Lịch cho rằng, mục tiêu hàng đầu là ổn định vĩ mô chúng ta đã đạt được. Tuy nhiên cái giá phải trả cho sự ổn định vĩ mô đó là suy giảm nghiêm trọng kinh tế trong nước. Năm 2013, tốc độ tăng trưởng rất thấp so với nhiều năm trước và đây cũng là giai đoạn bộc lộ rõ nét nhất sự yếu kém của nền kinh tế trên cả 3 nhóm: DNNN; DN tư nhân đặc biệt là DNNVV; khu vực nông nghiệp. Chỉ còn khu vực có vốn đầu tư nước ngoài bám trụ được.

“Đây là yếu tố mà báo cáo của Chính phủ cần phân tích, làm rõ nguyên nhân. Tại sao trong điều kiện giống nhau nhưng DN trong nước lại đuối sức như vậy. Đã đến lúc chúng ta phải tính toán lại toàn bộ chính sách”, ông Lịch đề nghị.

Tuy nhiên, điều lo lắng hơn của vị đại biểu này là năm 2013, kể cả 2014, nền kinh tế Việt Nam vẫn chưa thể thoát được giai đoạn trì trệ nếu không đột biến về chính sách. Ông cũng chỉ rõ rằng, sự trì trệ ở đây, không chỉ là tốc độ tăng trưởng chậm mà thể hiện sự phục hồi, đặc biệt là khả năng hấp thụ tín dụng của nền kinh tế, không tốt. Chính vì vậy trong 2 năm còn lại của kế hoạch 5 năm, chúng ta không nên tách rời chỉ tiêu từng năm mà nên gộp lại để đưa ra chính sách mang tính căn cơ, dài hạn. Nếu cứ tiếp tục một số chính sách ngắn hạn thế này sẽ không giải quyết được vấn đề.

Tăng trưởng không cần nóng vội, không nên thúc đẩy tăng tưởng bằng mọi cách vì nếu không sẽ dẫn đến tái lạm phát cao, khi đó tình trạng sẽ nặng nề hơn. “Hiện Chính phủ đề nghị tăng bội chi lên 5,3%. Trước mắt có thể tăng, nhưng tập trung lớn nhất vẫn là làm sao tháo gỡ khó khăn cho tăng trưởng tín dụng. Nếu không nâng tăng trưởng tín dụng được 15% trong năm tới sẽ không thoát khỏi trì trệ”, ông Lịch khuyến cáo.

Trước thực trạng này, đại biểu Nguyễn Phước Lộc đề nghị Chính phủ trong báo cáo nên có nội dung định lượng giá trị để đánh giá toàn bộ tầm nhìn đến năm 2020 xem chúng ta đang ở lộ trình nào từ đó đưa ra các giải pháp đạt mục tiêu thành một nước hiện đại. Ông đồng tình với nhiều đại biểu đề nghị tăng cường hiệu lực giám sát của Quốc hội, cử tri và nhân dân trong việc thực hiện 3 đột phá chiến lược.

“Chúng ta cần có chỉ đạo quyết liệt để củng cố niềm tin, huy động nguồn lực từ cộng đồng kinh tế, phát triển đất nước. Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là huy động sức dân, kiều hối, tiền nhàn rỗi của nhân dân để phát triển kinh tế”, ông Lộc đề nghị.

Nên thành lập một Ủy ban quốc gia tái cơ cấu kinh tế

Tái cơ cấu DNNN là vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm nhất khi thảo luận tại tổ về cải cách nền kinh tế. Đại biểu Trương Thị Ánh cho rằng, quyết tâm của Chính phủ là có, nhưng biện pháp thực hiện lại chưa đồng bộ, kịp thời. Tái cơ cấu DNNN, nhất là tình trạng CPH luôn luôn chậm. Chúng ta cần đánh giá lại toàn bộ chính sách đang thực hiện. Đã quyết tâm thì làm tới nơi tới chốn”, bà Ánh nói.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân đồng tình với giải pháp kiên định 3 đột phá chiến lược, song ông đề nghị quan tâm hơn đến tái cơ cấu khu vực dân doanh trong quá trình tái cơ cấu đồng bộ với nền kinh tế bởi nó liên quan đến tổng vốn đầu tư toàn xã hội.

Theo tính toán của ông, để tăng trưởng năm 2014 là 5,8% thì tổng vốn đầu tư toàn xã hội phải huy động được 1.200 nghìn tỷ đồng, trong đó khu vực dân doanh là 500 nghìn tỷ đồng. Nếu chỉ có tăng đầu tư công mà khu vực dân doanh không đầu tư được 500 nghìn tỷ đồng là không đạt mục tiêu khu vực này chiếm tới 41% tổng vốn đầu tư.

“Để khu vực dân doanh tăng đầu tư, quan trọng nhất là niềm tin ở chính sách, sự ổn định trong điều hành và ổn định kinh tế vĩ mô. Quan trọng hơn là cam kết của Nhà nước có đủ năng lực giữ lạm phát ở 5-7%. NHNN sẽ theo đó cũng đưa ra cam kết lãi suất đảm bảo giữ ổn định, giả sử từ 7-9%/năm. Khi đó, DN dân doanh mới có căn cứ để chào giá hàng hóa, đầu tư phát triển”, ông Ngân khuyến cáo.

Ở góc nhìn của mình, đại biểu Trần Du Lịch thì cho rằng, tái cơ cấu đầu tư công, hệ thống ngân hàng và DNNN đã tiến hành nhưng dường như vẫn còn vướng. Nguyên nhân đã được Thủ tướng Chính phủ nêu rất rõ trước Quốc hội, đó là nhận thức trên một số vấn đề về chủ trương, quan điểm đã được đề ra vẫn còn khác nhau. Điều này dẫn đến đổi mới thể chế, chính sách còn ngập ngừng, thiếu nhất quán, nhất là về vai trò của nhà nước và kinh tế nhà nước trong kinh tế thị trường chưa tạo được đột phá để huy động mạnh mọi nguồn lực cho phát triển. Chính vì vậy, đổi mới đầu tư công dù đã được Thủ tướng Chính phủ quy định tại Chỉ thị 1792/CT-TTg nhưng vẫn chỉ là giải quyết phần ngọn, vấn đề gốc ở đây là đổi mới toàn bộ phương thức phân bổ đầu tư liên quan đến NSNN.

Đặc biệt liên quan đến quá trình tái cơ cấu tập đoàn, DNNN, ông Lịch cho rằng quá trình triển khai rất chậm. Ông đề nghị, nếu thực sự Nhà nước muốn tiến hành CPH thì phải thực hiện ngay với những tập đoàn, DN mà Nhà nước thấy cần nắm giữ để lấy vốn đầu tư cho lĩnh vực khác chứ không nên CPH từ công ty con để mang tiền về cho công ty mẹ đầu tư. Muốn sắp xếp lại tập đoàn, DNNN phải làm tổng thể, bắt đầu từ dồn lực cho từng nhóm lĩnh vực mà Nhà nước thấy cần phải đầu tư để định hướng thị trường, để tạo ngành then chốt. Không nên để xảy ra tình trạng như hiện nay là chỗ cần làm thì không có tiền phải đi vay lãi về làm, còn những chỗ khác không cần giữ lại bỏ chết đấy.

“Một số lĩnh vực Nhà nước không cần nắm giữ nhưng thị trường đang rất thèm muốn, Nhà nước có thể bán lấy hàng trăm nghìn tỷ đồng để xử lý quá tải bệnh viện ngay nhưng tại sao lại không làm. Hiện nay nguồn lực này bị lãng phí ghê gớm quá”, ông Lịch xót xa.

Đại biểu Trần Du Lịch cũng đề nghị Quốc hội cần đưa nội dung này vào Nghị quyết để tạo hành lang pháp lý cho Chính phủ thực thi.

Ở một góc nhìn tổng quát, đại biểu Trương Trọng Nghĩa nhấn mạnh, tái cơ cấu nền kinh tế không chỉ là câu chuyện của Chính phủ. “Tôi đề nghị phải có một Ủy ban quốc gia chuyên về tái cơ cấu kinh tế và phải có sự tham gia của Quốc hội, các định chế tư vấn độc lập, các chuyên gia độc lập với quy chế làm việc và có quyền hạn nhất định để bắt đầu nhập cuộc ngay từ năm 2014. Chính phủ sẽ đóng vai trò là cơ quan thường trực của Ủy ban này, nhưng bắt buộc phải có sự tham gia của các định chế, các viện nghiên cứu kinh tế và các chuyên gia”, ông Nghĩa đề xuất.

Dương Công Chiến

Bình luận

Collapse
Viết bình luận của bạn

Khoảnh khắc